Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawia priorytety legislacyjne na sesję wiosenną: większa skuteczność, przejrzystość i bezpieczeństwo
Ministerstwo Sprawiedliwości przedkłada Sejmowi na wiosenną sesję pakiet projektów ustaw, których celem jest modernizacja systemu prawnego, zwiększenie jego efektywności oraz wzmocnienie bezpieczeństwa społeczeństwa i państwa.
„Proponowane zmiany obejmują różne dziedziny – od prawa karnego po ochronę własności intelektualnej. Naszym celem jest stworzenie bardziej efektywnego, przejrzystego i lepiej odpowiadającego oczekiwaniom obywateli systemu prawnego” – twierdzi minister sprawiedliwości Rita Tamašunienė.
Więcej sporów – poza sądem
Jedną z najważniejszych propozycji jest rozszerzenie obowiązkowej procedury przedsądowego rozpatrywania sporów administracyjnych. Przewiduje się ustanowienie dodatkowych kategorii sporów, które w pierwszej kolejności będą rozstrzygane poza sądem. Pomogłoby to zmniejszyć obciążenie sądów administracyjnych i skrócić czas trwania postępowań.
Proponuje się również rozpatrywanie skarg zgodnie z miejscem zamieszkania lub siedzibą wnioskodawcy, co pozwoli na bardziej równomierne rozłożenie pracy między terytorialne oddziały Litewskiej Komisji Sporów Administracyjnych.
Jednocześnie planuje się wydłużenie terminów na wniesienie odwołań od orzeczeń administracyjnych i sądowych w celu zapewnienia skuteczniejszej ochrony praw osób.
Surowsza odpowiedzialność za systematyczne drobne kradzieże
W odpowiedzi na wzrost liczby drobnych kradzieży proponuje się wprowadzenie odpowiedzialności karnej dla osób systematycznie kradnących mienie o niedużej wartości.
Takie czyny zaliczane byłyby do kategorii przestępstw lekkich, a możliwe kary to prace na cele społeczne, grzywna, ograniczenie wolności, areszt lub pozbawienie wolności do jednego roku.
Proponuje się również wprowadzenie nowego środka administracyjnego – zakazu przebywania w miejscach handlu. Środek ten miałby zastosowanie w przypadku osób wielokrotnie popełniających drobne kradzieże, gdy nie ma podstaw do stwierdzenia systematyczności czynów.
Zakaz obowiązywałby w punktach sprzedaży prowadzonych przez konkretną osobę prawną lub fizyczną przez okres od jednego miesiąca do dwóch lat.
„Dane statystyczne pokazują, że skala kradzieży i wyrządzane szkody znacznie wzrosły. Znaczna część systematycznych kradzieży ma charakter zorganizowany, dlatego konieczność podjęcia bardziej rygorystycznych środków stała się oczywista. Mamy nadzieję, że zmiany pomogą odstraszyć od działalności przestępczej, zwłaszcza gdy kradzieże stają się stałą działalnością, a nawet źródłem utrzymania” – mówi Rita Tamašunienė.
Ministerstwo podkreśla, że obecnie stosowana odpowiedzialność administracyjna jest często nieskuteczna, ponieważ egzekwowanie kar jest utrudnione z powodu braku legalnych dochodów sprawców.
Większa odpowiedzialność za udział w działalności wywrotowej skierowanej przeciwko państwu
Ministerstwo Sprawiedliwości zaproponuje również udoskonalenie przepisów prawa karnego w celu zapewnienia skutecznej prewencji i wyeliminowania możliwych luk prawnych w przypadkach, gdy obywatele Litwy angażują się w konflikty zbrojne w innych krajach.
Państwa, przestrzegając zobowiązania do nietraktowania wojny jako środka rozwiązywania konfliktów, dążą do zapobiegania udziałowi swoich obywateli w konfliktach zbrojnych za granicą.
Taka potrzeba wynika z potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa publicznego i narodowego, które mogą powstać w przypadku powrotu takich osób do kraju.
Według oceny Departamentu Bezpieczeństwa Państwowego Republiki Litewskiej udział obywateli Litwy w konfliktach zbrojnych za granicą stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego – osoby takie mogą nawiązywać niebezpieczne kontakty i zdobywać specjalistyczne umiejętności wojskowe, które mogą później zostać wykorzystane przeciwko interesom państwa litewskiego.
Surowsze warunki dla osób skazanych za przemoc wobec nieletnich
Przewiduje się zaostrzenie warunków przyznawania i realizacji krótkoterminowych przepustek osobom odbywającym karę pozbawienia wolności za przestępstwa związane z przemocą wobec nieletnich.
„W celu ochrony nieletnich poświęcimy tej kwestii szczególną uwagę. Dzieci, które padły ofiarą przemocy ze strony dorosłych, muszą być objęte maksymalną ochroną, dlatego konieczne jest stosowanie najsurowszych środków” – podkreśla minister.
Planuje się również wprowadzenie dodatkowych ograniczeń praw oraz ustanowienie skuteczniejszego mechanizmu współpracy międzyinstytucjonalnej.
Uwaga poświęcona własności intelektualnej
W dziedzinie własności intelektualnej proponuje się przegląd opłat związanych z udzielaniem patentów i rejestracją wzorów, dostosowując je do opłat za rejestrację znaków towarowych.
Planuje się również zniesienie opłat za formalne czynności związane z wydawaniem dokumentów (wypisy z rejestru, kopie, duplikaty), aktualizację opłat za dodatkowe świadectwa ochronne oraz rozszerzenie ulg podatkowych w celu promowania patentowania i rozwoju innowacji przez podmioty litewskie.
Więcej wiadomości: 12-03-2026