30-11-2022

Ministerstwo Sprawiedliwości przypomina, że czynności notarialne mogą być dokonywane także na odległość

Ministerstwo Sprawiedliwości przypomina, że od 1 lipca 2021 r. możliwe stało się korzystanie z usług notariuszy na odległość. Różne pełnomocnictwa, transakcje dotyczące nieruchomości, hipoteki i zastawy, oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku – dokumenty te są coraz częściej poświadczane przez notariuszy na odległość. Miesięcznie notariusze wykonują ponad 500 czynności notarialne na odległość. 

We wrześniu br. dokonano rekordowej liczby czynności notarialnych na odległość – 1136, w sierpniu – 807. Łącznie od 1 lipca 2021 r., kiedy zalegalizowano czynności notarialne na odległość, wykonano ich 6749. Najczęściej dokonywano następnych czynności na odległość: przekazanie nieruchomości i czynności z nimi związane – 110; zatwierdzenia pełnomocnictw – 97; transakcje hipoteczne i ich zmiany – 78; transakcje zastawne i ich zmiany – 23. 

Zdaniem minister sprawiedliwości Eweliny Dobrowolskiej ukierunkowany rozwój przyjaznych użytkownikom usług prawnych jest jedną z najważniejszych aspiracji Ministerstwa Sprawiedliwości. Cieszy fakt, że Litwa jako jedna z pierwszych w Unii Europejskiej stworzyła dogodne warunki do świadczenia usług notarialnych na odległość, a mieszkańcy coraz częściej korzystają z usług zdalnych, które nie tylko oszczędzają czas, ale są również bardzo wygodną opcją podczas pobytu za granicą. Przy dokonywaniu czynności notarialnych na odległość nie ma znaczenia, czy dana osoba znajduje się w dużym mieście, czy w najbardziej odległym regionie kraju, ponieważ usługi dowolnego litewskiego notariusza stają się dostępne dla osoby nawet bez wychodzenia z domu lub miejsca pracy.

Ponadto system eNotaras, stworzony i zarządzany przez Litewską Izbę Notarialną, posiada funkcje umożliwiające notariuszowi zatwierdzenie transakcji, w której jedna ze stron może połączyć się zdalnie za pośrednictwem systemu eNotaras, a druga może uczestniczyć „na żywo” w kancelarii notarialnej.

Osoby chcące skorzystać z usług notarialnych na odległość, po uzgodnieniu z notariuszem odpowiedniego terminu, otrzymują link do połączenia z wideokonferencją na portalu https://www.enotaras.lt/. Aby połączyć się z wideokonferencją, powinno mieć kwalifikowany podpis elektroniczny (na przykład mobilny podpis elektroniczny lub pieczęć elektroniczną uzyskaną z „Centrum rejestrów” na kryptograficznym urządzeniu USB) lub kwalifikowane narzędzie identyfikacji osobistej online „Smart-ID”.

Podczas wykonania transakcji na odległość działa potrójny mechanizm identyfikacji osobowej: osoba łączy się z systemem eNotaras przez „Elektroniczną Bramkę Rządową”, potwierdza swoją tożsamość za pomocą bankingu elektronicznego lub podpisu elektronicznego lub mobilnego, następnie sztuczna inteligencja porównuje wizerunek osoby z jego wizerunkiem w dokumencie i przedstawia notariuszowi swój wniosek, a na koniec notariusz ponownie potwierdza tożsamość osoby za pośrednictwem komunikacji wideo, porównując wizerunek osoby i dane z jej dokumentów z danymi przechowywanymi w rejestrach państwowych. 

Obecnie notariusze mogą dokonywać na odległość prawie wszystkich czynności notarialnych, nie mogą jedynie zatwierdzać testamentów, przyjmować ich na przechowanie czy potwierdzać fakt, że dana osoba żyje.

Dokumenty elektroniczne sporządzone przez notariuszy utożsamiane są z dokumentami papierowymi wystawionymi przez notariuszy. Dane te przekazywane są do państwowych rejestrów i systemów informatycznych. 

Notariusze świadcząc usługi na odległość muszą zapewnić ochronę i cyberbezpieczeństwo informacji elektronicznej, stosować odpowiednie środki techniczne i organizacyjne przy przetwarzaniu danych osobowych.