Niektóre kwestie prawne można rozwiązać bez procesu sądowego: w jakich przypadkach pomogą notariusze lub komornicy
Kwestie prawne, takie jak rozwiązanie małżeństwa za zgodą obojga małżonków, gdy małżonkowie nie mają małoletnich dzieci, uznanie ojcostwa, zmiana umowy małżeńskiej, wydanie zezwoleń na sprzedaż lub zastaw mieszkania, gdy jest to własność rodzinna itp., można teraz rozwiązać łatwiej – bez konieczności wchodzenia na drogę sądową.
Nowelizacja Kodeksu cywilnego i związanych z nim aktów prawnych, które weszły w życie w dniu 1 stycznia 2023 roku, przewidują, że w przypadku braku sporu między stronami niektóre kwestie prawne można rozwiązać szybciej i łatwiej, kontaktując się z notariuszem lub komornikiem.
Zgodnie z nowymi przepisami notariusze rozwiązują kwestie prawne bez udziału sądu w następujących sprawach:
- w przypadku rozwodu i stwierdzeniu separacji za obopólną zgodą małżonków, gdy małżonkowie nie mają małoletnich dzieci;
przy zmianie umowy małżeńskiej;
- przy zawieraniu transakcji na nieruchomościach należących do rodziny;
- przy dokonaniu przez rodziców transakcji związanych z majątkiem małoletniego dziecka;
- przy uznaniu ojcostwa w przypadku braku sporu między zainteresowanymi stronami.
„Poprzednie przepisy przewidywały, że osoby musiały iść do sądu nawet w przypadku braku sporu, a taki proces nie jest łatwy dla wszystkich„ do pokonania ”- wymaga czasu, wielu potrzebuje pomocy prawnej, reprezentacji. Ale od teraz, za zgodą stron, ludzie mają możliwość skorzystania z prostszego i bardziej zrozumiałego procesu kontaktu z notariuszem – mówi wiceminister sprawiedliwości Jurga Greičienė.
Oczekuje się, że zmiany te przyniosą trzy korzyści: ludzie zaoszczędzą czas i pieniądze, które wcześniej musieli wydawać na zastępstwo prawne; obciążenie sądów zmniejszy się o około 10 proc., co z kolei pozwoli im skupić się na bardziej skomplikowanych sprawach i przyspieszyć ich rozpoznanie.
„Rezygnacja z funkcji nietypowych dla sądów pozwoli poświęcić więcej czasu innym sprawom, zwłaszcza skomplikowanym. Tym samym te zmiany pozwolą sądom lepiej odpowiadać na interesy osób zaangażowanych w sprawy – szybciej będą uzyskiwać decyzje – mówi Egidija Tamošiūnienė, wiceprzewodnicząca Rady Sędziów, zauważając, że nie wpłynie to na interesy ludzi, ponieważ zawsze będą mogli zwrócić się o ochronę sądową w przypadku sporu.
Na przykład przy przeniesieniu majątku rodzinnego obowiązkowo trzeba było zwrócić się do sądu i uzyskać jego zgodę. Od nowego roku ta obowiązkowa procedura zniknęła – aby przenieść majątek rodziny, wystarczy zwrócić się bezpośrednio do notariusza, tak samo jak w przypadku każdej innej transakcji dotyczącej nieruchomości, a notariusz podejmie działania w celu zabezpieczenia interesów małoletnich dzieci w stosunku do mieszkania.
„Oprócz szybszego i bardziej przejrzystego procesu rozwiązywanie problemów z notariuszem jest również lepsze, ponieważ jego usługi są bardziej dostępne – notariusza można znaleźć w każdym samorządzie lub centrum rejonowym, a w wielu samorządach świadczą usługi więcej niż jeden notariusz” – mówi przewodniczący Izby Notarialnej, kłajpedzki notariusz Marius Stračkaitis.
Z badań socjologicznych wynika, że społeczeństwo ma szczególne zaufanie do notariuszy, w związku z czym oczekuje się, że nawet przy wykonywaniu powierzonych im nowych funkcji legalność i stabilność stosunków cywilnoprawnych będzie zapewniona poprzez zatwierdzanie transakcji, a spory będą zapobiegane w przyszłości.
Za czynności notarialne dokonane przez notariusza pobierana jest opłata notarialna. Na przykład zatwierdzenie transakcji dotyczącej nieruchomości w przypadku przeniesienia własności rodziny lub małoletniego dziecka u notariusza może kosztować dodatkowo od 20 do 250 euro, w zależności od wartości nieruchomości, ponieważ notariusze mają możliwość pobierania w tym przypadku dodatkowej opłaty za przeprowadzenie czynności weryfikacyjnych, dodatkowo przewidzianych przepisami prawa. W przypadku rozwodu będzie on kosztował od 39 do 109 euro, a w przypadku podziału majątku – 0.17 proc. jego wartości, ale nie mniej niż 73 euro i nie więcej niż 2508 euro. Przy podziale majątku w przypadku rozwodu opłata pobierana przez notariusza za stwierdzenie podziału nie będzie się różnić od opłaty pobieranej w innych przypadkach, np. przy podziale majątku spadkowego.
Przy rozstrzyganiu spraw dotyczących dzieci, np. gdy rodzice zawierają transakcje związane z majątkiem małoletniego dziecka, konieczne jest również zaangażowanie organów w obszarze administracji Ministerstwa Ochrony Socjalnej i Pracy.
„Ministerstwo Ochrony Socjalnej i Pracy jest gotowe do wniesienia swojego wkładu, gdy w ramach wykonywania nowych funkcji notariusze muszą prawidłowo ocenić okoliczności związane z interesami małoletnich dzieci. Notariusze będą mogli np. korzystać z systemu informacyjnego pomocy społecznej rodzinom – mówi wiceminister ochrony socjalnej i pracy Vilma Augienė.
Oczekuje się, że wdrożenie nowych funkcji przekazanych notariuszom przebiegnie sprawnie, nie wymagając od stron transakcji zbędnych działań i przy pomyślnej współpracy odpowiednich instytucji. Kontaktując się z notariuszem w celu potwierdzenia konkretnej transakcji, wszystkie czynności z tym związane muszą być wykonane przez samych notariuszy – osoby nie będą musiały szukać dodatkowych informacji lub dokumentów, chyba że niezbędne informacje są dostępne tylko dla danej osoby.
Poza omówionymi powyżej zmianami, kolejna funkcja sądów zostaje przekazana komornikom: od 1 stycznia 2023 r. rozstrzygają oni rozporządzeniami kwestię przywrócenia uchybionego terminu na przedstawienie tytułu wykonawczego do egzekucji. Takie rozporządzenie można zakwestionować w sądzie.
Więcej wiadomości: 27-12-2023
Powiązane wiadomości:
Minister sprawiedliwości Rita Tamašunienė: Ukraina ma i będzie miała silne wsparcie ze strony Litwy
Rita Tamašunienė: Mniejszości narodowe są siłą naszego państwa