09-12-2025

Państwa członkowskie UE podpisały apel w sprawie wzorcowych przepisów prawa karnego UE

W Brukseli wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej zwróciły się do komisarza ds. spraw wewnętrznych i migracji Magnusa Brunnera oraz komisarza odpowiedzialnego za kwestie demokracji, wymiaru sprawiedliwości, ochrony konsumentów i walki z dezinformacją, Michaela McGratha, wyrażając poparcie dla nowych wzorcowych przepisów unijnego prawa karnego. Dokument ten ma na celu stworzenie jaśniejszych, bardziej spójnych i zharmonizowanych w całej Unii przepisów prawa karnego materialnego.

Nowe przepisy modelowe określają wzorcowe standardy dotyczące stadiów przestępstw, rodzajów współudziału oraz kar dla osób fizycznych i prawnych. Szczegółowo określają one kryteria okoliczności obciążających i łagodzących, ustalają ogólne zasady jurysdykcji i odpowiedzialności karnej osób prawnych, zasady obliczania biegu terminów przedawnienia oraz standardy gromadzenia danych statystycznych.

„Wzorcowe przepisy są ważnym instrumentem zapewniającym jasność i spójność prawa UE. Ich stosowanie ułatwi państwom członkowskim wdrażanie nowych przepisów prawa karnego” – zauważa minister sprawiedliwości Rita Tamašunienė.

W apelu podkreślono również, że wzorcowe przepisy nie powinny być wiążące dla ustawodawców. Należy je raczej traktować jako elastyczny zestaw środków, z którego instytucje mogą wybierać sformułowania najlepiej pasujące do przygotowywanego aktu prawnego. Taki system zapewniłby jaśniejszą ogólną strukturę, pomógł Radzie w przygotowywaniu przyszłych wniosków dotyczących materialnego prawa karnego UE i przyczynił się do wzajemnej spójności aktów prawa.

Celem wzorcowych przepisów jest ustalenie standardowych sformułowań uzgodnionych w całej UE, które zapewnią spójność aktów prawnych, jasność terminów prawnych i skuteczność stosowania prawa. Przepisy te powinny stanowić wytyczne dla państw członkowskich przy opracowywaniu lub wdrażaniu regulacji prawa karnego wymaganych przez prawo UE, zwiększając w ten sposób ogólną skuteczność systemu prawnego i pewność prawa.