29-06-2026

Rita Tamašunienė: prawa człowieka muszą być zagwarantowane – procesy dotyczące zwrotu ziemi na Wileńszczyźnie nie mogą trwać kolejną dekadę

Pełniąca tymczasowo obowiązki Minister Sprawiedliwości Rita Tamašunienė spotkała się z przedstawicielami Ministerstwa Środowiska, Urzędu Miasta Wilna oraz Krajowej Służby Ziemi przy Ministerstwie Środowiska w celu omówienia dotychczas nierozstrzygniętych kwestii związanych z przywróceniem tytułu prawnego w mieście Wilnie oraz możliwych rozwiązań mających na celu przyspieszenie procesu dotyczącego zwrotu ziemi.

„Zagwarantowanie praw człowieka w kontekście zwrotu ziemi na Wileńszczyźnie już dawno wykroczyło poza ramy samej kwestii administracyjnej. Tysiące ludzi od dziesięcioleci czekają na możliwość odzyskania należnego im mienia. Państwo ma obowiązek poszukiwać rozwiązań, które pozwolą na szybkie, przejrzyste i sprawiedliwe zakończenie tego procesu” – powiedziała pełniąca tymczasowo obowiązki Minister Sprawiedliwości.

Podczas spotkania szczególną uwagę poświęcono trwającym od wielu lat sporom sądowym między osobami ubiegającymi się o przywrócenie tytułu prawnego a Urzędem Miasta Wilna oraz Krajową Służbą Ziemi przy Ministerstwie Środowiska. Obecnie w sądach toczy się około 400 spraw, które mają wpływ na ostateczne przywrócenie tytułu prawnego w mieście Wilnie.

Zdaniem Minister, konieczne jest poszukiwanie środków prawnych i administracyjnych, które stworzyłyby warunki do polubownego rozstrzygania sporów, być może z wykorzystaniem mediacji, bez obciążania sądów długotrwałymi sporami prawnymi. Ministerstwo Sprawiedliwości jest gotowe pełnić rolę pośrednika między instytucjami, aby znaleźć rozwiązanie akceptowalne dla wszystkich stron i stworzyć warunki do przywrócenia tytułu własności w naturze tam, gdzie jest to możliwe, a jeśli nie ma takiej możliwości, wówczas poprzez sprawiedliwą rekompensatę w postaci nowych działek budowlanych lub działek leśnych na obszarach wiejskich.

Szczególną uwagę poświęcono wykorzystaniu działek utworzonych w stowarzyszeniach ogrodowych w mieście Wilnie w procesie przywracania tytułu prawnego. Podczas spotkania podkreślono, że w razie potrzeby możliwe jest wprowadzenie zmian w aktach prawnych, aby te nowe działki w stowarzyszeniach ogrodowych mogły zostać wykorzystane do przywrócenia tytułu prawnego.

„Instytucje państwowe i samorządowe muszą działać w taki sposób, aby osoby, które zgłosiły uzasadnione roszczenia, jak najszybciej odzyskały należną im ziemię lub otrzymały sprawiedliwe odszkodowanie. Nie możemy tolerować sytuacji, w których działki kwalifikujące się do restytucji przez wiele lat pozostają pominięte w procesie przywracania tytułu prawnego, a ludzie są zmuszeni do dochodzenia swoich praw na drodze sądowej lub zadowalania się symboliczną rekompensatą pieniężną” – podkreśliła pełniąca tymczasowo obowiązki Minister Sprawiedliwości.

Uczestnicy spotkania uzgodnili, że w najbliższym czasie dokonają oceny konkretnych rozwiązań prawnych i administracyjnych, które pozwoliłyby zmniejszyć liczbę sporów sądowych oraz przyspieszyć przywrócanie tytułu prawnego w mieście Wilnie i na Wileńszczyźnie.