01-04-2026

Rita Tamašunienė: proponujemy stosować surowsze kary za systematyczne kradzieże

Rząd poparł propozycję Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczącą zaostrzenia odpowiedzialności za systematyczne kradzieże oraz podjęcia dodatkowych środków w celu zapobiegania zorganizowanym drobnym kradzieżom. 

„Zamierzamy zaostrzyć kary za systematyczne kradzieże, ponieważ w niektórych przypadkach stają się one częścią swoistej sieci, w ramach której ludzie kradną codziennie, a przedsiębiorstwa ponoszą straty. Dlatego proponujemy wprowadzenie odpowiedzialności karnej dla osób, które systematycznie przywłaszczają sobie cudze mienie o niewielkiej lub mniejszej wartości. Przestępstwo to zaliczane byłoby do kategorii przestępstw lekkich. Przewiduje się, że taka osoba mogłaby podlegać karze prac społecznych, grzywny, ograniczenia wolności, aresztu lub pozbawienia wolności do jednego roku” – podkreśliła minister sprawiedliwości Rita Tamašunienė.

Obecnie za drobne kradzieże, gdy wartość skradzionego mienia nie przekracza 150 euro, stosuje się odpowiedzialność administracyjną – grzywnę w wysokości od 90 do 400 euro. Jednak w latach 2020–2025 odnotowano wzrost liczby drobnych kradzieży, a do zdecydowanej większości z nich dochodzi w miejscach sprzedaży detalicznej.

Według danych Litewskiego Stowarzyszenia Przedsiębiorstw Handlowych, obejmujących wyłącznie członków stowarzyszenia, w 2020 r. odnotowano 15 213 kradzieży, a szkody wyniosły 777 tys. euro. W 2024 r. liczba ta wzrosła do 37 647 kradzieży, a szkody osiągnęły 3,2 mln euro. Szersze badanie całego sektora handlowego wykazało, że łączne szkody wzrosły z 10 mln euro w 2022 r. do 21 mln euro w 2023 r.

Ministerstwo Sprawiedliwości zwraca uwagę, że obecnie stosowana odpowiedzialność administracyjna jest często nieskuteczna w odniesieniu do osób, które dopuszczając się systematycznych kradzieży działają w dobrze zorganizowanych grupach. W takich przypadkach ściągnięcie grzywny staje się kłopotliwe, ponieważ osoby często nie mają legalnych dochodów, do których można by skierować egzekucję przymusową.

W ciągu ostatnich dwóch lat prawie 1 000 osób zostało ukaranych co najmniej 10 razy za drobne kradzieże. Spośród nich jedna osoba dopuściła się ponad 300 drobnych kradzieży, dwie osoby – ponad 200, a 24 osoby – ponad 100 kradzieży.

Rząd poparł również propozycję wprowadzenia nowego środka administracyjnego – zakazu przebywania w miejscach handlu. Środek ten miałby zastosowanie wobec osób, które wielokrotnie dopuściły się drobnej kradzieży, ale nie ma podstaw do stwierdzenia systematyczności lub ciągłości działalności przestępczej. Zakaz obowiązywałby tylko w miejscach handlowych zarządzanych przez tę samą osobę prawną lub fizyczną, a okres jego trwania wyniósłby od miesiąca do dwóch lat.

Zmiany w kodeksie karnym musi jeszcze zatwierdzić Sejm. Jeśli zostaną przyjęte, nowe przepisy wejdą w życie 1 czerwca bieżącego roku.