20-05-2026

Minister sprawiedliwości Rita Tamašunienė spotkała się z Wysokim Komisarzem OBWE ds. Mniejszości Narodowych Christophem Kampem

Minister sprawiedliwości Rita Tamašunienė spotkała się z Wysokim Komisarzem Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) ds. Mniejszości Narodowych Christophem Kampem. Podczas spotkania omówiono sytuację mniejszości narodowych na Litwie, postępy w regulacjach prawnych oraz dalsze działania na rzecz wzmocnienia ochrony praw mniejszości.

Minister zaznaczyła, że lepsza ochrona praw mniejszości narodowych jest jednym z priorytetów obecnego Rządu, dlatego powołano grupę roboczą, w skład której weszli przedstawiciele różnych instytucji, organizacji mniejszości i środowiska naukowego, a jej celem jest doskonalenie przepisów Ustawy o mniejszościach narodowych.

Podczas spotkania poruszono również kwestie pisowni imion i nazwisk. Od 1 maja 2022 r. imiona i nazwiska obywateli Republiki Litewskiej niebędących Litwinami oraz ich dzieci mogą być zapisywane w dokumentach alfabetem łacińskim, ale bez znaków diakrytycznych. W ciągu ostatnich czterech lat Ministerstwo Sprawiedliwości zezwoliło 444 obywatelom Republiki Litewskiej niebędącym Litwinami i ich dzieciom na zmianę imion i nazwisk poprzez zapis alfabetem łacińskim.

Minister sprawiedliwości podkreśliła, że poszanowanie tożsamości narodowej i praw człowieka jest integralną częścią nowoczesnego i otwartego państwa.

„Litwa jest krajem, w którym każdy powinien czuć się szanowany i widoczny – niezależnie od pochodzenia narodowego. Prawa mniejszości narodowych są nie tylko formalną realizacją zobowiązań międzynarodowych, ale także wyrazem naszej dojrzałej demokracji. Imię i nazwisko są istotnym elementem tożsamości człowieka, dlatego możliwość zapisania ich w oryginalnej formie jest ważnym wyrazem szacunku dla jego godności, historii rodzinnej i tożsamości kulturowej” – powiedziała Rita Tamašunienė.

Poza tym Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało i poddało konsultacjom społecznym projekt ustawy dotyczącej zapisu imion i nazwisk w dokumentach alfabetem łacińskim z użyciem znaków diakrytycznych.

Pod koniec 2024 r. Sejm Republiki Litewskiej przyjął Ustawę o mniejszościach narodowych, która weszła w życie 1 stycznia 2025 r. Ustawa ta stanowi częściowe wdrożenie Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych i przyczynia się do wykonania rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy, przedstawionej w 2025 r. 

Nowa ustawa zawiera pojęcie mniejszości narodowej, a kryterium obywatelstwa Republiki Litewskiej pozwala na wyraźne rozróżnienie między polityką wobec mniejszości narodowych a polityką migracyjną. Określone zostały również inne kryteria statusu mniejszości narodowej, takie jak długotrwałe, silne i trwałe więzi z Republiką Litewską. Sformułowano też główne zasady polityki wobec mniejszości narodowych, warunki realizacji praw osób należących do mniejszości narodowych oraz zakres obowiązków instytucji państwowych.

Ustawa reguluje również kwestie reprezentacji mniejszości narodowych – określa status instytucji reprezentującej interesy mniejszości narodowych – Rady Mniejszości Narodowych.

Rita Tamašunienė zaznaczyła, że Ministerstwo Sprawiedliwości konsekwentnie dąży do poprawy regulacji prawnych, aby obywatele Litwy należący do mniejszości narodowych mogli w pełni korzystać ze swoich praw, zachować swój język, kulturę i tradycje, a jednocześnie wzmacniać spójność społeczną i wzajemne zaufanie, gdyż sytuacja mniejszości narodowych jest ważnym wskaźnikiem poziomu demokracji.

Wysoki Komisarz OBWE ds. mniejszości narodowych Christophe Kamp wyraził uznanie dla pracy Grupy roboczej ds. Ustawy o mniejszościach narodowych i podkreślił, że skuteczne jej wdrożenie będzie miało kluczowe znaczenie dla wzmocnienia spójności społecznej.

Według Tamašunienė, dla przedstawicieli mniejszości narodowych niezwykle ważne jest zachowanie tożsamości, pielęgnowanie tradycyjnych wartości i podtrzymywanie tożsamości kulturowej, dlatego realizując prawo do edukacji, należy zwrócić szczególną uwagę na kwestię kształcenia mniejszości narodowych. Ważna jest również dostępność usług publicznych w wielojęzycznych samorządach w językach mniejszości narodowych.